Is een preventieadviseur verplicht? Dit moet je als werkgever weten

Wetgeving en preventieverplichtingen rond veiligheid en welzijn op de werkvloer

Elke Belgische werkgever is verplicht om werk te maken van preventie en welzijn op het werk. Toch merken we dat er veel onduidelijkheid bestaat rond de rol van de preventieadviseur. Is een preventieadviseur verplicht? En zo ja, wat wordt er precies verwacht?

In deze blog leggen we uit wat de wettelijke verplichtingen zijn en hoe je dit correct aanpakt in de praktijk.

Wat doet een preventieadviseur?

De preventieadviseur formuleert aanbevelingen over hoe risico’s op het werk kunnen worden voorkomen of beperkt. Hij of zij zorgt ervoor dat risico’s in kaart worden gebracht en vertaald worden naar concrete maatregelen. Dit gebeurt op basis van analyses, inspecties en wettelijke verplichtingen. 

Concreet houdt dit onder meer in:

    • uitvoeren van risicoanalyses
    • maatregelen voorstellen
    • werkposten en procedures evalueren
    • advies bij arbeidsongevallen
    • advies bij aankoop en inrichting
    • Wettelijke naleving bewaken

De preventieadviseur vormt dus een centrale schakel binnen het beleid rond veiligheid op de werkvloer.

Is een preventieadviseur verplicht?

Wetgeving en preventieverplichtingen rond veiligheid en welzijn op de werkvloer

Ja. Volgens de wetgeving welzijn op het werk is elke werkgever verplicht om een preventieadviseur aan te stellen.

Deze verplichting maakt deel uit van het dynamisch risicobeheersingssysteem (DRBS), waarbij risico’s systematisch worden opgespoord, geëvalueerd en beheerst.

Meer informatie over deze verplichting vind je op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg:
https://werk.belgie.be/nl/themas/welzijn-op-het-werk

Interne of externe preventieadviseur

Elke werkgever moet beschikken over een IDPBW (interne dienst voor preventie en bescherming op het werk), met minstens één interne preventieadviseur.

Wanneer de IDPBW niet over voldoende kennis, tijd of middelen beschikt, is de werkgever verplicht om beroep te doen op een EDPBW (externe dienst voor preventie en bescherming op het werk). Deze EDPBW levert gespecialiseerde ondersteuning, onder meer op het vlak van arbeidsgeneeskunde en psychosociale risico’s. en.

Daarnaast kan een werkgever zich ook laten bijstaan door een extern veiligheidsadviesbureau voor bijkomend advies, ondersteuning of specifieke en complexe veiligheidsvraagstukken. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn bij complexe projecten, risicoanalyses of het optimaliseren van het preventiebeleid.

In de praktijk maken veel bedrijven gebruik van een combinatie van interne en externe expertise.

Welk niveau preventieadviseur heb je nodig?

De vereisten voor een preventieadviseur hangen af van de groepsindeling van de onderneming (A, B, C, D) op basis van het aantal werknemers en het risiconiveau van de activiteiten.

Op basis daarvan wordt het vereiste niveau bepaald:

  • Groep A → verplicht niveau 1
    • Groep B → minstens niveau 2 (soms niveau 1 nodig voor bepaalde taken)
    • Groep C → voldoende kennis inzake welzijn op het werk of in sommige gevallen niveau 2
    • Groep D → voldoende kennis inzake welzijn op het werk

Het juiste niveau bepalen is essentieel om wettelijk in orde te zijn.

Wat als je geen preventieadviseur hebt?

Elke werkgever is verplicht een IDPBW te organiseren met minstens één preventieadviseur. In kleine ondernemingen (< 20 werknemers) mag de werkgever zelf deze functie uitoefenen, op voorwaarde dat hij over voldoende kennis beschikt. In grotere ondernemingen (> 19 werknemers) moet een werknemer als interne preventieadviseur worden aangeduid.

Het ontbreken van een (correct georganiseerde) preventiedienst vormt een inbreuk op de welzijnswetgeving. Dit kan leiden tot een verhoogd risico op arbeidsongevallen, een gebrekkige risicoanalyse en problemen bij inspecties. Daarnaast kunnen administratieve of strafrechtelijke sancties volgen.

Preventie als structureel beleid

Een preventieadviseur is niet louter een administratieve verplichting, maar een essentieel onderdeel van een goed functionerende organisatie.

Door preventie structureel aan te pakken:

  • worden risico’s sneller gedetecteerd
  • neemt het aantal incidenten af
  • ontstaat er meer duidelijkheid op de werkvloer
  • verbetert de algemene werking van het bedrijf 

Een goed preventiebeleid zorgt niet alleen voor wettelijke conformiteit, maar ook voor stabiliteit en continuïteit.

Prevencio als partner in preventie

Voor veel bedrijven is het niet evident om alle verplichtingen rond preventie zelf op te volgen. Prevencio ondersteunt organisaties bij elke stap van hun preventiebeleid.

Van risicoanalyse opstellen en preventieplannen tot begeleiding door een externe preventieadviseur: alles is gericht op een praktische en werkbare aanpak.

Zo wordt preventie geen verplicht nummer, maar een geïntegreerd onderdeel van de bedrijfsvoering.

Wil je weten wat jouw verplichtingen zijn of hoe je dit correct aanpakt?
Ontdek hoe Prevencio jouw organisatie kan ondersteunen via https://prevencio.be/.

 

Meer nieuws

Nieuw bij Prevencio: opleidingen VCA & BA4/BA5

Werk veilig én wettelijk in orde.
Volg een praktische en erkende opleiding bij Prevencio.
Interesse? Laat je gegevens achter en wij nemen contact met je op.